Tutulan ang Pax Silica: Imperyalismo sa Bagong Anyong Teknolohiya

By: Partido Lakas ng Masa via Facebook

Kamakailan, muling itinulak ni Finance Secretary Frederick Go ang Pax Silica—isang proyektong pinangungunahan ng Estados Unidos para sa pagtatayo ng AI at semiconductor hub sa New Clark City. Ipinapakita ito bilang “𝙜𝙚𝙣𝙚𝙧𝙖𝙩𝙞𝙤𝙣𝙖𝙡 𝙥𝙧𝙤𝙟𝙚𝙘𝙩” na magdadala raw ng trabaho at maglalagay sa Pilipinas sa global tech value chain. Ngunit sa likod ng magarang retorika, malinaw na ito ay bagong anyo ng imperyalismo.

Ang Pax Silica ay 𝐡𝐢𝐧𝐝𝐢 𝐭𝐮𝐧𝐚𝐲 𝐧𝐚 𝐢𝐧𝐝𝐮𝐬𝐭𝐫𝐢𝐲𝐚𝐥𝐢𝐬𝐚𝐬𝐲𝐨𝐧 𝐩𝐚𝐫𝐚 𝐬𝐚 𝐦𝐚𝐦𝐚𝐦𝐚𝐲𝐚𝐧. Ito ay katahimikan at kaayusan na ipinapataw ng dayuhan at ng iilang lokal na elite na handang isuko ang soberanya ng bansa kapalit ng kanilang pamumuhunan. Sa halip na maglatag ng pambansang plano para sa tunay na industriyalisasyon na nakaugat sa pangangailangan ng masa, ipinapailalim tayo sa kontrol ng U.S. at ng mga multinasyunal na korporasyon.

Hindi ito naiiba sa kasaysayan. Noong panahon ng kolonyalismo, nilinlang ng U.S. ang mga Pilipino sa pangakong “demokrasya” at “pag-unlad,” ngunit kapalit nito ay pananakop, pang-aabuso, at pagkamkam ng yaman. Ngayon, gamit ang teknolohiya at supply chains, muling ipinapataw ang parehong panlilinlang. Ang Pax Silica ay modernong bersyon ng kolonyal na proyekto—𝐢𝐦𝐩𝐞𝐫𝐲𝐚𝐥𝐢𝐬𝐦𝐨 𝐬𝐚 𝐚𝐧𝐲𝐨 𝐧𝐠 𝐢𝐧𝐝𝐮𝐬𝐭𝐫𝐢𝐲𝐚𝐥 𝐚𝐭 𝐭𝐞𝐤𝐧𝐨𝐥𝐨𝐡𝐢𝐤𝐚𝐥 𝐧𝐚 𝐤𝐨𝐧𝐭𝐫𝐨𝐥.

𝗞𝗮𝘆𝗮 𝗻𝗮𝗺𝗮𝗻 𝗮𝗻𝗴 𝗽𝗮𝗻𝗮𝘄𝗮𝗴𝗮𝗻 𝗣𝗮𝗿𝘁𝗶𝗱𝗼 𝗟𝗮𝗸𝗮𝘀 𝗻𝗴 𝗠𝗮𝘀𝗮:

• 𝙏𝙪𝙩𝙪𝙡𝙖𝙣 𝙖𝙣𝙜 𝙋𝙖𝙭 𝙎𝙞𝙡𝙞𝙘𝙖. Hindi ito para sa masa, kundi para sa interes ng imperyalistang U.S. at ng iilang lokal na elite.

• 𝙄𝙥𝙖𝙜𝙡𝙖𝙗𝙖𝙣 𝙖𝙣𝙜 𝙥𝙖𝙢𝙗𝙖𝙣𝙨𝙖𝙣𝙜 𝙞𝙣𝙙𝙪𝙨𝙩𝙧𝙞𝙮𝙖𝙡𝙞𝙨𝙖𝙨𝙮𝙤𝙣. Ang kailangan ng bansa ay industriyalisasyon na nakaugat sa pangangailangan ng mamamayan—trabaho, makatarungang pasahod, serbisyong panlipunan, at proteksyon sa kalikasan.

• 𝙄𝙥𝙖𝙜𝙡𝙖𝙗𝙖𝙣 𝙖𝙣𝙜 𝙨𝙤𝙗𝙚𝙧𝙖𝙣𝙮𝙖 𝙣𝙜 𝙋𝙞𝙡𝙞𝙥𝙞𝙣𝙖𝙨. Hindi tayo dapat maging tagapagsuplay lamang ng murang lakas-paggawa at hilaw na materyales sa global value chain. Ang ating yaman at talino ay dapat magsilbi sa sambayanang Pilipino, hindi sa dayuhan.

• 𝙄𝙗𝙖𝙨𝙪𝙧𝙖 𝙖𝙣𝙜 𝙞𝙢𝙥𝙚𝙧𝙮𝙖𝙡𝙞𝙨𝙢𝙤. Walang pinagkaiba ang Pax Silica sa panlilinlang ng U.S. noong sila ay lantarang nananakop. Ngayon, sa anyo ng teknolohiya at industriyal na proyekto, muling sinusubukan nilang sakupin ang ating kinabukasan.

• 𝙄𝙩𝙖𝙜𝙪𝙮𝙤𝙙 𝙖𝙣𝙜 𝙜𝙤𝙗𝙮𝙚𝙧𝙣𝙤𝙣𝙜 𝙢𝙖𝙠𝙖𝙢𝙖𝙨𝙖𝙣𝙜 𝙣𝙖𝙜𝙨𝙞𝙨𝙞𝙡𝙗𝙞 𝙨𝙖 𝙞𝙣𝙩𝙚𝙧𝙚𝙨 𝙣𝙜 𝙣𝙖𝙠𝙖𝙧𝙖𝙧𝙖𝙢𝙞. Ang tunay na kaayusan ay nakaugat sa hustisya, pagkakapantay-pantay, at karapatan ng mamamayan.

Para sa mas malalim na pagtalakay tungkol sa Pax Silica, maaari itong bisitahin:

[ENGLISH] Philippines: AI, Industrial Sovereignty, and Pax Silica

July 14, 2026